संकलन: निलेश शिंदे, मुंबई ब्यूरो चीफ
आजकाल चमक धमक दुनिया दिसून येथे पण समाजासाठी देशासाठी दिवस रात्र एक करून भारताला एक नवी दिशा देणाऱ्याच्या नावाचा कुठेही गाजावाजा होत नाही. कारण ते सेलिब्रिटी नाही, क्रिकेटर नाही, राजनेता नाही. त्यामुळे या महान अशा कर्तुत्ववान व्यक्तीचा इतिहास लपून राहतो. अमिताभ बच्चनजी ८० वर्षाचे झाले तरी अजूनही काम करतात म्हणून बातमी होते. मोदीजी सत्तरी पार करूनही किती राबतात यावर भरपूर कौतुकास्पद चर्चा होते. देव आनंदच्या चिरतरूण देहबोली वर मासिकांची कितीतरी पाने भरलेली असतात. हेमामालिनी या वयातही किती सुंदर दिसते यावर जवळपास सगळी चॅनेल्स चर्चा करतात. रेखाच्या उतारवयात उम्फ फॅक्टर जपण्यावर सोशल मिडियावर तुफान चर्चा होते. आपण फिल्मी सितारे व राजकारणी यांच्यात इतके गुरफटून गेलो आहोत की त्यापलिकडे बरेचदा बहुसंख्य लोकांना इतर क्षेत्रात योगदान करणारे महर्षी दिसतच नाहीत. फार थोडे भारतीय अशा महान पण दुर्लक्षित लोकांची दखल घेतात
हे लिहिण्यामागचे कारण म्हणजे जगातील प्रसिद्ध वैज्ञानिक डाॅ. रघुनाथ माशेलकर हे १ जानेवारी २०२३ रोजी ते ८१ वर्षाचे झाले. इतक्या वयात त्यांनी जे भारताला दिलं त्यांची तोड नाही.
शाळेत प्रवेश मिळविण्यासाठी लागणारी जुजबी फी भरण्याची ऐपत नसलेले माशेलकर महानगर पालिकेच्या दिव्याखाली अभ्यास करून दहावीला संपूर्ण महाराष्ट्रात दुसरे आले, तर बारावीला बोर्डात ११ वा क्रमांक मिळवून उत्तीर्ण झाले. बारावीपर्यंत अनवाणी चालणारा हा माणूस न्यूटनने सही केलेल्या रजिस्टरवर सही करणारा पहिला महाराष्ट्रीयन ठरला.
तब्बल ६० पेक्षा अधिक पुरस्कार, ३९ डाॅक्टरेट, २८ च्या आसपास पेटंटस्, २६५ शोध निबंध अशा अफाट बुध्दीसंपदेचा मालक असलेला हा महामानव. हळद आणि तांदूळ यांची पेटंट लढाई जिंकून भारताला पेटंट विषयी नवी दिशा देणारा भारताचा सुपुत्र. २८००० तज्ञांसह ४० प्रयोगशाळा संचलित करणारी वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन महामंडळ (CSIR) ही फक्त आकाराने मोठी असलेली संस्था यश व किर्तीरुपाला आणणारा हा कर्मयोगी.
२३ व्या वर्षी रासायनिक अभियांत्रिकीमध्ये पी एच डी मिळविणारे माशेलकर जेल रसायनशास्त्र, पाॅलिमर रिअॅक्शन, फ्लुईड मेकॅनिक या विषयातील नावाजलेले तज्ञ आहेत. पद्मश्री, पद्मभूषण, पद्मविभूषण हे तीन पुरस्कार म्हणजे फक्त भारतरत्न बाकी
असा ऋषितुल्य भारतीय ८१ व्या वयात पदार्पण करताना अजुनही आपल्या क्षेत्रात कार्यरत आहे. याची दखल म्हणावी अशी कुणी घेत नाही हे भारतीयांचे करंटेपण म्हणावे लागेल असो. या महान वैज्ञानिकाला ८१ व्या वर्षी शंभरी पार केल्यानंतरही कार्यमग्न राहण्यासाठी हार्दिक शुभेच्छा
